سندروم آسپرگر 🙄 یک اختلال طیف اوتیسم است که معمولاً با چالشهای اجتماعی، الگوهای رفتاری محدود و علایق خاص و متمرکز مشخص میشود.
سندروم آسپرگر در سال ۲۰۱۳ در راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی DSM-5 بهعنوان یک تشخیص جداگانه حذف شد و اکنون تحت عنوان “اختلال طیف اوتیسم” دستهبندی میشود، اما همچنان بسیاری از افراد و متخصصان از این اصطلاح برای توصیف افرادی با ویژگیهای خاص استفاده میکنند.
در ادامه، جزئیات سندروم آسپرگر را به تفصیل توضیح میدهم:
ویژگیهای اصلی سندروم آسپرگر:
- چالشهای اجتماعی:
افراد مبتلا به آسپرگر اغلب در تعاملات اجتماعی دچار مشکل هستند. ممکن است درک نشانههای غیرکلامی مانند حالات چهره، زبان بدن یا تن صدا برایشان دشوار باشد.
ممکن است در برقراری یا حفظ دوستیها مشکل داشته باشند، اگرچه بسیاری از آنها تمایل به ارتباط با دیگران دارند.
گاهی اوقات پاسخهای اجتماعی آنها ممکن است غیرمعمول یا نامناسب به نظر برسد (مثلاً صحبت کردن بیش از حد در مورد موضوعی خاص بدون توجه به علاقه طرف مقابل).
- علایق محدود و متمرکز:
افراد با آسپرگر معمولاً علاقهای عمیق و متمرکز به موضوعات خاص دارند، مانند قطارها، تاریخ، ستارهشناسی یا فناوری. این علایق میتوانند بهصورت وسواسگونه باشند.
آنها ممکن است ساعتها در مورد موضوع مورد علاقه خود صحبت کنند و اطلاعات گستردهای در آن زمینه جمعآوری کنند.
- الگوهای رفتاری تکراری:
رفتارهای تکراری یا تشریفاتی، مانند حرکات خاص (مثل تکان دادن دستها) یا پایبندی به روتینهای خاص، در این افراد شایع است. تغییرات در روال روزانه ممکن است باعث ناراحتی یا اضطراب شدید شود.
- مهارتهای زبانی و شناختی:
برخلاف برخی دیگر از انواع اوتیسم، افراد با آسپرگر معمولاً تأخیر زبانی در کودکی ندارند و اغلب مهارتهای کلامی خوبی دارند.
با این حال، ممکن است سبک گفتار آنها غیرمعمول باشد، مثلاً بیش از حد رسمی، یکنواخت یا بیش از حد دقیق.
هوش این افراد معمولاً در محدوده متوسط یا بالاتر از متوسط است و برخی در زمینههای خاص (مانند ریاضیات یا علوم) استعدادهای استثنایی دارند.
- حساسیتهای حسی:
بسیاری از افراد با آسپرگر به صداها، نورها، بوها یا بافتهای خاص حساسیت بیش از حد یا کمتر از حد دارند.
برای مثال، ممکن است صدای بلند باعث ناراحتی شدید شود یا به برخی پارچهها حساسیت نشان دهند.
علل و عوامل خطر سندروم آسپرگر
ژنتیک: سندروم آسپرگر و سایر اختلالات طیف اوتیسم به شدت با عوامل ژنتیکی مرتبط هستند. اگر یکی از اعضای خانواده سابقه اوتیسم یا آسپرگر داشته باشد، احتمال بروز آن در سایر اعضای خانواده افزایش مییابد.
عوامل محیطی: برخی عوامل مانند قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی خاص در دوران بارداری یا عوارض زایمان ممکن است خطر را افزایش دهند، اما نقش این عوامل هنوز به طور کامل مشخص نیست.
مغز و نورولوژی: مطالعات نشان دادهاند که تفاوتهایی در ساختار و عملکرد مغز افراد با آسپرگر وجود دارد، بهویژه در مناطقی که مسئول پردازش اجتماعی و احساسی هستند.
تشخیص سندروم آسپرگر:
تشخیص آسپرگر معمولاً توسط روانشناسان، روانپزشکان یا متخصصان اطفال انجام میشود و شامل موارد زیر است:
ارزیابی رفتاری: مشاهده رفتارها و تعاملات اجتماعی کودک یا فرد.
مصاحبه با والدین یا مراقبان: جمعآوری اطلاعات در مورد تاریخچه رشد و رفتارهای فرد.
آزمونهای استاندارد: استفاده از ابزارهای تشخیصی مانند برنامه مشاهده تشخیص اوتیسم.
تشخیص معمولاً در کودکی انجام میشود، اما گاهی اوقات تا بزرگسالی به تأخیر میافتد، بهویژه در مواردی که علائم خفیف هستند.
مدیریت و درمان سندروم آسپرگر:
سندروم آسپرگر قابل درمان کامل نیست، اما مداخلات میتوانند به بهبود کیفیت زندگی و مهارتهای اجتماعی کمک کنند:
- رفتار درمانی:
درمان شناختی-رفتاری: برای مدیریت اضطراب، افسردگی یا مشکلات عاطفی.
آموزش مهارتهای اجتماعی: کمک به یادگیری نحوه تعامل با دیگران و درک نشانههای اجتماعی.
- کاردرمانی و گفتاردرمانی:
برای بهبود مشکلات حسی یا مهارتهای ارتباطی.
- آموزش و حمایت در مدرسه:
برنامههای آموزشی فردی برای حمایت از نیازهای خاص تحصیلی.
- داروها:
در برخی موارد، داروهایی برای مدیریت علائم همراه مانند اضطراب، افسردگی یا بیشفعالی تجویز میشود.
- حمایت خانواده:
آموزش والدین و مراقبان برای درک بهتر نیازهای فرد و حمایت از او.
زندگی با سندروم آسپرگر
بسیاری از افراد با سندورم آسپرگر زندگی موفق و رضایتبخشی دارند. آنها ممکن است در زمینههایی مانند فناوری، هنر یا علوم به دلیل تمرکز عمیق و مهارتهای خاص خود بدرخشند.
چالشهای اجتماعی ممکن است با افزایش سن و یادگیری مهارتها کاهش یابد.
حمایت اجتماعی، درک اطرافیان و محیطهای مناسب (مانند محل کار یا مدرسه) نقش مهمی در موفقیت این افراد دارد.
تفاوت سندروم آسپرگر با اوتیسم شدید
افراد با آسپرگر معمولاً مشکلات کمتری در زبان و تواناییهای شناختی دارند در مقایسه با افرادی که اوتیسم شدید دارند.
نیازهای حمایتی در آسپرگر معمولاً کمتر است، اما همچنان ممکن است در برخی زمینهها به کمک نیاز داشته باشند.
نکات فرهنگی و اجتماعی سندروم آسپرگر
در ایران، آگاهی در مورد سندروم آسپرگر در حال افزایش است، اما همچنان نیاز به آموزش بیشتر در مورد این اختلال وجود دارد. حمایتهای اجتماعی و امکانات آموزشی برای افراد با آسپرگر ممکن است محدود باشد، بنابراین خانوادهها اغلب نقش کلیدی در حمایت از این افراد دارند.
مهشید شاهسوارانی / خودت رو آنطور که دوست داری بیافرین.
دیدگاهتان را بنویسید